وقتى شرعا عقد را بتوان بر كنيز واقع ساخت و براى مهر واقع شدن صلاحيّت داشته باشد لاجرم قرار دادن وى با آزاديش به عنوان مهريه خودش نبايد اشكال داشته باشد از تمام اين مقولات گذشته با ورود نص صحيح مستفيض بر مشروعيّت نكاح مذكور جاى اشكال نبوده و به آن نبايد گوش فراداد . قوله : و ما قبل الخ : كلمه [ ما قيل ] مبتداء و [ مندفع ] خبر آن است . قوله : لا يكون متحققا : ضمير در [ لا يكون ] به مهر راجعست . قوله : و انّه يلوح منه الدور : ضمير در [ منه ] بنكاح مذكور راجعست و كلمه [ يلوح ] به معناى [ يظهر ] است . قوله : بمنع اعتبار تقدمه : ضمير در [ تقدمه ] به مهر راجع است . قوله : بل يكفى مقارنته للعقد : ضمير در [ مقارنته ] به مهر عود مىكند . قوله : و هو هنا كذلك : ضمير [ هو ] به مهر راجع بوده و مشار اليه [ هنا ] نكاح مذكور بوده و مقصود از [ كذلك ] مفارقت مهر با عقد مىباشد . قوله : و بمنع توقف العقد على المهر : چون عقد بدون مهر نيز صحيح است حتى با شرط عدم نيز صحيح مىباشد . قوله : و ان استلزمه : ضمير فاعلى به عقد و ضمير مفعولى به مهر راجعست يعنى اگرچه عقد مستلزم مهر مىباشد يعنى عقد ملزوم و مهر لازمه آنست و حاصل كلام آنكه :